Ευρωπαϊκή Επιτροπή - Ομιλία [Ισχύει μόνο ό,τι λεχθεί προφορικά] Ομιλία του Επιτρόπου Καδή σε κοινή συνεδρία της Διαρκούς Επιτροπής Ευρωπαϊκών Υποθέσεων, της Διαρκούς Επιτροπής Παραγωγής και Εμπορίου και της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Προστασίας Περιβάλλοντος της Βουλής των Ελλήνων Athens, 14 Μαΐου 2026 Κυρίες και κύριοι βουλευτές, Είναι ιδιαίτερη τιμή για μένα να βρίσκομαι σήμερα στη Βουλή των Ελλήνων και να απευθύνομ...
Ευρωπαϊκή Επιτροπή - Ομιλία [Ισχύει μόνο ό,τι λεχθεί προφορικά] Ομιλία του Επιτρόπου Καδή σε κοινή συνεδρία της Διαρκούς Επιτροπής Ευρωπαϊκών Υποθέσεων, της Διαρκούς Επιτροπής Παραγωγής και Εμπορίου και της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Προστασίας Περιβάλλοντος της Βουλής των Ελλήνων Athens, 14 Μαΐου 2026 Κυρίες και κύριοι βουλευτές, Είναι ιδιαίτερη τιμή για μένα να βρίσκομαι σήμερα στη Βουλή των Ελλήνων και να απευθύνομαι σε εσάς, ως Ευρωπαίος Επίτροπος αρμόδιος για την Αλιεία και τους Ωκεανούς. Σας ευχαριστώ θερμά για την ευκαιρία να ανταλλάξουμε απόψεις για θέματα που βρίσκονται στον πυρήνα του χαρτοφυλακίου μου. Εκφράζω την ιδιαίτερη εκτίμησή μου για το έργο των Επιτροπών σας. Η κοινοβουλευτική επεξεργασία των ευρωπαϊκών πολιτικών και η ανάδειξη των εθνικών ιδιαιτεροτήτων αποτελούν ουσιώδη στοιχεία της δημοκρατικής λειτουργίας της Ένωσης. Όσον αφορά το χαρτοφυλάκιο μου, αυτό ισχύει ιδιαίτερα για μια χώρα όπως η Ελλάδα, με μια από τις μεγαλύτερες ακτογραμμές στην Ευρώπη, χιλιάδες νησιά, ισχυρή ναυτική παράδοση και σημαντικό ρόλο στην ευρωπαϊκή αλιεία και υδατοκαλλιέργεια. Κυρίες και κύριοι, Ως Επίτροπος αρμόδιος για τα θέματα της Αλιείας και των θαλασσών μας, έχω αναλάβει την ευθύνη για την ανάπτυξη και εφαρμογή μιας ολοκληρωμένης ευρωπαϊκής στρατηγικής για την προστασία και αειφόρο διαχείριση του θαλάσσιου περιβάλλοντος. Η προσπάθεια αυτή αντικατοπτρίζεται στο Ευρωπαϊκό Σύμφωνο για τον Ωκεανό, το οποίο υιοθέτησε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον περασμένο Ιούνιο. Πρόκειται για την πρώτη ολοκληρωμένη στρατηγική της ΕΕ για το θαλάσσιο περιβάλλον, η οποία συγκεντρώνει όλες τις θαλάσσιες πολιτικές της ΕΕ σε ένα ενιαίο στρατηγικό πλαίσιο. Θέτει ως προτεραιότητες την υγεία των ωκεανών, την ανάπτυξη βιώσιμης γαλάζιας οικονομίας, τη στήριξη των παράκτιων και νησιωτικών περιοχών, τη θαλάσσια ασφάλεια, την έρευνα και την καινοτομία για το θαλάσσιο περιβάλλον και τη διεθνή θαλάσσια διακυβέρνηση. Το Σύμφωνο περιλαμβάνει γύρω στις 90 δράσεις πολιτικής που υπηρετούν τις προτεραιότητες αυτές, για την υλοποίηση των οποίων εργαζόμαστε εντατικά τους τελευταίους μήνες. Στο επίκεντρο του Συμφώνου και ειδικότερα κάτω από τον πυλώνα που αφορά την ανάπτυξη της γαλάζιας οικονομίας, βρίσκεται o εκσυγχρονισμός της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής. Η πρόσφατη αξιολόγηση του Κανονισμού για την ΚΑλΠ επιβεβαιώνει ότι η βασική προσέγγιση του 2013, δηλαδή η επιδίωξη ισορροπίας ανάμεσα στην περιβαλλοντική, οικονομική και κοινωνική βιωσιμότητα, παραμένει αποδοτική και επίκαιρη. Την ίδια ώρα, η αξιολόγηση αναδεικνύει υπαρκτές αδυναμίες, οι οποίες αφορούν κυρίως στην αυξανόμενη ανάγκη ποσοτικοποίησης των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων της εφαρμογής της ΚΑλΠ και καλύτερης ενσωμάτωσης των κοινωνικοοικονομικών δεδομένων στις επιστημονικές γνωμοδοτήσεις. Αναδεικνύει επίσης την ανάγκη για εκσυγχρονισμό του αλιευτικού στόλου, ενεργειακή μετάβαση του τομέα, προσέλκυση νέων στο επάγγελμα και απλοποίηση διαδικασιών. Η αξιολόγηση αυτή δίνει το έναυσμα για μια σοβαρή πολιτική συζήτηση για το μέλλον της ευρωπαϊκής αλιείας και υδατοκαλλιέργειας, ώστε να αποφασίσουμε υπεύθυνα ποια χαρακτηριστικά της θα πρέπει να εκσυγχρονιστούν. Η Ελλάδα έχει ιδιαίτερο λόγο και ρόλο σε κάθε συζήτηση για θέματα αλιείας. Η παράκτια αλιεία μικρής κλίμακας είναι βαθιά συνδεδεμένη με τις νησιωτικές και παράκτιες κοινότητες. Είναι στοιχείο κοινωνικής συνοχής, πολιτιστικής συνέχειας, τοπικής ταυτότητας και επισιτιστικής ασφάλειας. Συνεπώς, κάθε σχετική πολιτική πρέπει να λαμβάνει υπόψη την επιβίωση του επαγγέλματος, την ανανέωση των γενεών, το κόστος παραγωγής, την πρόσβαση στην τεχνολογία και την ανθεκτικότητα των κοινοτήτων που εξαρτώνται από τη θάλασσα. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η προστασία της ευρωπαϊκής αλιευτικής αλυσίδας από αθέμιτο ανταγωνισμό. Η Ένωση χρειάζεται ανοικτό εμπόριο, αλλά και κανόνες που διασφαλίζουν ότι τα προϊόντα που εισέρχονται στην ευρωπαϊκή αγορά ανταποκρίνονται σε υψηλά πρότυπα βιωσιμότητας, ελέγχου και υπευθυνότητας. Η καταπολέμηση της παράνομης, αδήλωτης και ανεξέλεγκτης αλιείας, η ενίσχυση των όρων βιωσιμότητας στις εμπορικές συμφωνίες και η εφαρμογή της Συμφωνίας του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου για τις αλιευτικές επιδοτήσεις, αποτελούν κρίσιμα εργαλεία για την προστασία των αποθεμάτων και τη διασφάλιση ισότιμων όρων ανταγωνισμού. Λαμβάνοντας υπόψη όλες τις πιο πάνω διαστάσεις, προετοιμάζουμε το Όραμα για την αλιεία και την υδατοκαλλιέργεια με ορίζοντα το 2040. Θα βασιστεί στην αξιολόγηση της ΚΑλΠ, στον οδικό χάρτη που ετοιμάζουμε για την ενεργειακή μετάβαση του τομέα, στην επανεξέταση των κατευθυντήριων γραμμών για την ανάπτυξη της υδατοκαλλιέργειας και στην προετοιμασία της στρατηγικής για την εξωτερική διάσταση της αλιευτικής πολιτικής. Ο απώτερος μας στόχος είναι να διασφαλίσουμε υγιή αποθέματα, ανθεκτικές παράκτιες κοινωνίες και βιώσιμες επιχειρήσεις. Η υδατοκαλλιέργεια αποτελεί κρίσιμο μέρος αυτής της εξίσωσης. Είναι ο ταχύτερα αναπτυσσόμενος τομέας παραγωγής τροφίμων παγκοσμίως και μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στην προσφορά υγιεινών και θρεπτικών τροφίμων, στη μείωση της πίεσης σε αλιευτικά αποθέματα και στη δημιουργία θέσεων εργασίας σε παράκτιες και αγροτικές περιοχές. Η Ελλάδα κατέχει ηγετική θέση στην ευρωπαϊκή θαλάσσια ιχθυοκαλλιέργεια, με εξαγωγικό προσανατολισμό και σημαντική συμβολή στην εθνική οικονομία. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στηρίζει τη βιώσιμη ανάπτυξη του τομέα, με βάση τις στρατηγικές κατευθυντήριες γραμμές του 2021. Είναι σημαντικό να αναφερθεί ότι τον Μάρτιο του 2025 εγκαινιάσαμε την ευρωπαϊκή εκστρατεία για την υδατοκαλλιέργεια, η οποία ενισχύει την εικόνα του τομέα και την ευρωπαϊκή παραγωγή. Κυρίες και κύριοι, Πέρα από την αλιεία και την υδατοκαλλιέργεια το χαρτοφυλάκιο μου έχει και αρμοδιότητα για βιωσιμότητα και αξιοποίηση των δυνατοτήτων των θαλασσών μας. Η διάσταση των παράκτιων κοινοτήτων και των νησιών είναι εξαιρετικά σημαντική για την Ευρώπη και βέβαια για την Ελλάδα. Στο πλαίσιο του Συμφώνου για τον Ωκεανό, η επικείμενη ανακοίνωση από την Επιτροπή των στρατηγικών για τις παράκτιες κοινότητες και τα νησιά αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Οι στρατηγικές, θα καλύψουν ζητήματα όπως η συνδεσιμότητα, η ενεργειακή μετάβαση, η πρόσβαση σε χρηματοδότηση, η αντιμετώπιση της εποχικότητας, η ανθεκτικότητα των τοπικών οικονομιών, η αντιμετώπιση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής και η στήριξη των ανθρώπων που ζουν και εργάζονται στις παράκτιες και νησιωτικές περιοχές. Στο ευρύτερο πλαίσιο των θαλάσσιων πολιτικών, η Ελλάδα έχει ήδη σημαντική συνεισφορά στην ευρωπαϊκή ατζέντα. Η φιλοξενία της Ένατης Διάσκεψης Our Ocean στην Αθήνα, οι δεσμεύσεις για την προώθηση νέων θαλάσσιων προστατευόμενων περιοχών, συμπεριλαμβανομένης της δημιουργίας των νέων θαλάσσιων πάρκων στο Ιόνιο και στο Αιγαίο καθώς και της προστατευόμενης περιοχής στην Αμοργό, στα εγκαίνια της οποίας είχα τη χαρά να συμμετάσχω μαζί με τον Έλληνα Πρωθυπουργό, η κύρωση της Συμφωνίας BBNJ, η προσήλωση στο διεθνές δίκαιο και στη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας, καθώς και οι πρωτοβουλίες για τη βιοποικιλότητα, τη θαλάσσια ρύπανση και την πράσινη μετάβαση των νησιών, είναι συγκεκριμένα παραδείγματα πολιτικής βούλησης για την εφαρμογή ευρωπαϊκών βιώσιμων πολιτικών. Αυτή ακριβώς η ανάγκη για συνοχή ανάμεσα στην προστασία, τη βιώσιμη ανάπτυξη και τη θαλάσσια διακυβέρνηση, βρίσκεται στον πυρήνα της υπό διαμόρφωση Ευρωπαϊκής Πράξης για τον Ωκεανό – Ocean Act, η οποία θα αποτελέσει την νομοθετική συνιστώσα του Ευρωπαϊκού Συμφώνου για τον Ωκεανό. Στόχος της είναι να ενισχύσει τη συνοχή των πολιτικών που αφορούν τη θάλασσα. Η υλοποίηση της Πράξης θα βασιστεί στην επικαιροποίηση της ευρωπαϊκής Οδηγίας για το Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό. Ο θαλάσσιος χώρος γίνεται ολοένα και πιο σύνθετος: αλιεία, υδατοκαλλιέργεια, ναυτιλία, ενέργεια, προστατευόμενες περιοχές, τουρισμός, άμυνα και νέες τεχνολογίες συνυπάρχουν και συχνά ανταγωνίζονται για τον ίδιο χώρο. Χωρίς σαφή, έγκαιρο και τεκμηριωμένο σχεδιασμό, δεν μπορεί να υπάρξει ούτε βιώσιμη ανάπτυξη ούτε αποτελεσματική προστασία. Εκφράζω την ικανοποίησή μου γιατί η Ελλάδα έχει κάνει σημαντικό βήμα προς τη συμμόρφωση με την Οδηγία για τον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό. Μια Οδηγία που σέβεται πλήρως τα κυριαρχικά δικαιώματα και τη δικαιοδοσία των κρατών-μελών επί των θαλάσσιων υδάτων τους, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο. Καλωσορίζω, επίσης, την ετοιμότητα της Ελλάδας να προχωρήσει άμεσα στα εναπομείναντα απαραίτητα μέτρα εφαρμογής. Από την πλευρά μας, είμαστε έτοιμοι να στηρίξουμε τη χώρα προς αυτή την κατεύθυνση, μεταξύ άλλων μέσω τεχνικής συνεργασίας. Στόχος δεν είναι απλά η τυπική συμμόρφωση, αλλά πρωτίστως η διαμόρφωση πλαισίου που θα ενισχύει την ασφάλεια, θα διευκολύνει τις βιώσιμες επενδύσεις, θα προστατεύει το περιβάλλον και θα περιορίζει τις συγκρούσεις. Η συζήτηση για τον θαλάσσιο χώρο συνδέεται άμεσα με το διεθνές δίκαιο. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει στρατηγικό συμφέρον για μια σταθερή και ασφαλή Μεσόγειο, όπου τα κυριαρχικά δικαιώματα των κρατών-μελών γίνονται πλήρως σεβαστά. Αυτό αφορά και τα περιστατικά παράνομης, αδήλωτης και ανεξέλεγκτης αλιείας αλλά και τις παρενοχλήσεις από αλιευτικά και άλλα σκάφη τρίτων χωρών σε ύδατα κρατών-μελών. Η Επιτροπή είναι ενήμερη για τις αναφορές που αφορούν τουρκικά σκάφη σε ελληνικά χωρικά ύδατα στο Αιγαίο. Τέτοια περιστατικά δεν συμβάλλουν στην περιφερειακή συνεργασία, δεν συνάδουν με την ανάγκη για ισότιμους όρους ανταγωνισμού και δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως τεχνικό ζήτημα αποκομμένο από τον σεβασμό της νομιμότητας στη θάλασσα. Η θέση της Επιτροπής είναι σαφής και διατυπώθηκε ξεκάθαρα και στο πρόσφατο Σύμφωνο για τη Μεσόγειο: μηδενική ανοχή έναντι της παράνομης, αδήλωτης και ανεξέλεγκτης αλιείας και σταθερός σεβασμός των κυριαρχικών δικαιωμάτων των κρατών-μελών. Η πρωταρχική ευθύνη ελέγχου στα ύδατα των κρατών-μελών ανήκει στις εθνικές αρχές, όμως η Ένωση στηρίζει τις προσπάθειες αυτές με εργαλεία επιτήρησης, χρηματοδότηση μέσω του Ευρωπαϊκού Ταμείου Θάλασσας, Αλιείας και Υδατοκαλλιέργειας και συντονισμό μέσω της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Ελέγχου της Αλιείας. Παράλληλα, αξιοποιεί τα περιφερειακά και διεθνή φόρα, όπως η Γενική Επιτροπή Αλιείας για τη Μεσόγειο, για να ενισχύσει τη συμμόρφωση και τους κοινούς κανόνες. Κυρίες και κύριοι, Οι μελλοντικές δυνατότητες χρηματοδότησης για την αλιεία και τους ωκεανούς είναι επίσης καθοριστικές. Οι συζητήσεις για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028–2034 έχουν ήδη αρχίσει και γνωρίζω τις ανησυχίες για το μέλλον της στήριξης στην αλιεία και την υδατοκαλλιέργεια. Η Επιτροπή επιδιώκει έναν πιο ευέλικτο, ολοκληρωμένο και αποτελεσματικό προϋπολογισμό. Θεωρούμε θετικό το γεγονός ότι οι προτεραιότητες για τις θαλάσσιες πολιτικές αντικατοπτρίζονται και στους τρείς βασικούς πυλώνες της Πρότασης που ετοίμασε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η πρόταση βρίσκεται αυτή τη στιγμή στα χέρια του Ευρωκοινοβουλίου και του Συμβουλίου και ευελπιστούμε ότι οι τελικές αποφάσεις θα είναι ευνοϊκές ως προς τις προτεραιότητές μας. Κυρίες και κύριοι, Η Ελλάδα βρίσκεται στο επίκεντρο πολλών από τις προκλήσεις και τις ευκαιρίες που συζητούμε σήμερα. Είναι μεσογειακή χώρα, ναυτική δύναμη, σημαντικός παραγωγός υδατοκαλλιέργειας και κράτος-μέλος με ιδιαίτερη εμπειρία στη θαλάσσια διακυβέρνηση. Η συνεργασία της με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή είναι κρίσιμη για την εφαρμογή των ευρωπαϊκών πολιτικών. Και θα ήθελα με την ευκαιρία αυτή να ευχαριστήσω τα αρμόδια Υπουργεία και την πολιτική τους ηγεσία για την εξαιρετική συνεργασία που έχουμε από την αρχή της θητείας μου ως Επιτρόπου. Το Ευρωπαϊκό Σύμφωνο για τον Ωκεανό, η μελλοντική Πράξη για τον Ωκεανό, το Όραμα 2040, οι στρατηγικές για τις παράκτιες κοινότητες και τα νησιά, η ενεργειακή μετάβαση, και η διεθνής δράση της ΕΕ, δεν αποτελούν ξεχωριστές πρωτοβουλίες. Αποτελούν μέρη της κοινής προσπάθειας να προστατεύσουμε τη θάλασσα, να στηρίξουμε τους ανθρώπους που ζουν και εργάζονται σε αυτήν και να διασφαλίσουμε ότι η Ευρώπη θα παραμείνει ισχυρός και αξιόπιστος παράγοντας στη διακυβέρνηση των ωκεανών. Και αυτή η προσπάθεια δεν μπορεί να περιοριστεί μόνο στις Βρυξέλλες. Πρέπει να διαμορφώνεται με τη συμβολή των κρατών-μελών, του ευρωπαϊκού και των εθνικών κοινοβουλίων, των ανθρώπων του τομέα, της επιστημονικής κοινότητας και των κοινωνιών που ζουν καθημερινά με τη θάλασσα και από τη θάλασσα. Είναι σε αυτό το πλαίσιο που σήμερα στις 4 τα ξημερώματα επισκεφθήκαμε μαζί με τον αρμόδιο Υπουργό, τον κ. Σχοινά, την ιχθυόσκαλα Κερατσινίου και συζητήσαμε με εκπροσώπους του τομέα για τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν. Η επαφή με τους ανθρώπους αυτούς καθώς και με τους εκπροσώπους τους, εδώ, στο κοινοβούλιο, μας δίνει πολύ χρήσιμη ανατροφοδότηση που αξιοποιούμε για τη διαμόρφωση των πολιτικών μας. Με αυτό το πνεύμα, σας ευχαριστώ και πάλι θερμά και προσβλέπω στη συζήτηση που θα ακολουθήσει. SPEECH/26/1088
Speech Brief